Tahrir (Özgürlük) Meydanı

Kahire’de; bankalar, alışveriş merkezleri ve restoranların sıralandığı yerleşkenin ortasında yüksek binaların mesken tuttuğu Tahrir meydanı bulunmaktadır. Işıklı panolarla süslü meydan, bürokrasinin de merkezidir. Aynı zamanda Arap birliği binası, çeşitli bakanlıklar ve devlet dairelerini barındıran Mugamma binası ve Kahire Amerikan Üniversitesi bu meydanda yer almaktadır. Meydanın güneyine doğru yüzyirmi bin eserlik koleksiyona sahip olan Mısır müzesi bulunur. Ayrıca batıda, Nil kıyısında yer alan Semiramis Intercontinental Cairo ve Nile Hilton otelleri de Tahrir Meydanı’na çok kısa mesafede yer almaktadır. Tahrir Meydanı’nın tam ortasında ise Enver Sedat’ın isminin verildiği metro istasyonu bulunmaktadır. Kahire trafiği yoğun olduğundan en güzel yöntem, metroyu kullanmaktır.

Piramitler

Mısır’da yüzden fazla piramit vardır. Piramitlerin çoğu Eski Krallık döneminden Orta Krallık dönemine kadar firavunların mezarı için inşa edilmiştir. Bilinen en eski piramit üçüncü hanedan döneminde inşa edilen Basamaklı Piramittir. Bu yapılar dünyanın en eski şekilli, taşlardan inşa edilmiş yapısıdır. En çok bilinen piramitler Gize’de bulunmaktadır. Bu piramitler inşa edilmiş en büyük yapılardandır. Gize piramitlerinin en büyüğü olan Keops Piramidi şu ana kadar zarar görmeden ayakta duran, dünyanın yedi harikasından biri olarak görülmektedir.

Gize Piramitleri

1-       Keops Piramidi, 2- Kefren Piramidi, 3- Mikorinos Piramidi. Bu üç piramitten sadece Keops; dünyanın yedi harikasından biridir. Dünyanın yeni yedi harikasında da onur ödülü bulunmaktadır. Büyük piramit Keops’un yeri; Gize’ de antik Memphis kentindedir. Bu yer bugünkü Kahire’ nin bir parçasıdır. Keops Piramidi 4. hanedandan Mısır firavunu Khufu anıt mezar olarak M.Ö. 2560’da yaptırmıştır. Geleneksel olarak piramitler Eski Mısır’da kraliyet için yapılırdı. Keops piramitinin yüksekliği 138 metredir. Tepeden 10 metre kadar aşınmıştır. Bazıları on-onbeş ton olan 2.300.000 adet blok taşın üst üste yığılmasıyla oluşturulmuştur. Bir kenarı 227 metre olan dörtgen tabanı 50.524 metrekarelik bir alanı kaplar. Piramitin iç ortasında, tepeden 100 metre kadar aşağıda ve tabandan 40 metre kadar yukarıda firavunun odası vardır. Firavunun mumyası, hazinesi ve özel eşyaları bu odaya konmuştur. Oda; 10,5 metre uzunlukta, 5 metre genişlikte ve 6 metre yüksekliktedir. Buraya 50 metrelik bir dehlizden girilir. Biri kraliçeye ait olan iki oda daha vardır.

Kefren piramitinin taban kenarlarının uzunluğu 216 metre, yüksekliği 143 metredir.

Mikorinos adına yapılan 66 metre uzunluğundaki piramitin taban kenarlarının uzunluğu 109 metredir. Tarihçi Heredot’a göre, ağır granit blokları, piramitin üst bölümlerine çıkarmak için 925 metre boyunda 19 metre genişlikte bir rampa yapılmıştır. Sadece bu rampanın yapılması bile 10 yıl sürmüştür. Bu muazzam eser üç ayda bir toplanan, 100.000 esirin çalışmasıyla 30 yılda tamamlanmıştır. Daha sonra Keops ve eşinin mumyalanmış cesetleri bu mezara yerleştirilmiştir. Kefren’in gizemli bir şekilde tasvir edildiği Kefren başlı ve aslan gövdeli Sfensk, bir zamanlar piramitleri Nil’e bağlayan kutsal geçitin tabanına oturtulmuştur. 73 metre genişliğinde ve 20 metre uzunluğunda bir anıttır. Mısır dilinde Sfensk, “yaşayan görüntü” anlamına gelmektedir.

Papirüs Fabrikası

Papirüs; M.Ö. 4000 yıllarında Mısır’da bulunan papirüs denilen bitkinin sapı, uygun boyutlarda kesilip bir tahta üzerine dizilip, sulu vaziyette tokmaklanarak bir çeşit kağıt üretilmekteydi. Yapılışı ve özelliği bakımından bugünkü kağıttan farklı olmakla beraber kağıt ismi, bu papirüs kağıdından kalmıştır. Papirüs; bildiğimiz kamış gibi bir bitki olup, içi çıkarılır ve muz kabuğuna benzer uzun bir kabuk geriye kalır. Papirüs bitkisinin içindeki doğal yapışkan maddesi, kabuğun içinde olduğu için soyulmuş papirüs çeşitleri çapraz gelecek şekilde üst üste dizilmesi sonucu baskı makinesinin altında birbirine yapıştırılır. Fabrikanın içindeki müzede her tür şekil ve renklerden oluşan görmeye değer harika papirüs tabloları vardır.

Parfüm Fabrikası

Binlerce yıldır aynı yöntemlerle üretilen parfüm ve parfüm şişelerinden örnekler bulunmaktadır. Parfümler yoğun ve doğaldır. Hangi parfümün hangi hastalığa iyi geldiği yetkililer tarafından anlatılmaktadır.

Amr B.AS ve Camii

Amr b. As, sahabe ve siyaset dahisidir. Peygamber Efendimizin doğumundan birkaç sene sonra Mekke’de doğmuş ve 664 yılında Mısır’da vefat etmiştir. 630 yılında Mekke’nin fethinden 6 ay önce Halid b. Velid ile Medine’ye gelerek müslüman olmuştur. Mekke fethinde ve Huneyn gazasında bulunmuştur. Peygamberimiz Amr’ı Umman valisi olarak tayin etmiştir. Ebubekir zamanında mürtetlerin yola getirilmesinde büyük kahramanlıklar göstermiştir. Amr, Ecnadin’de Rum ordusunu bozguna uğratarak bütün Ürdün ve Filistin’i İslam topraklarına katmıştır. Ömer, onu Filistin valiliğine atamıştır. Daha sonra Mısır’ın fethi için görevlendirilip Mısır’ı fethedince, Mısır valisi olarak atanmıştır. Amr, Mısır’ı fethettikten sonra Kuzey Afrika’ya yönelerek Trablusgarb’ı fethetmiştir. Osman zamanında Mısır valiliğinden Hz. Osman’ın müşavirliğine atanmıştır. Muaviye’nin halifeliğinde yeniden Mısır valisi olmuştur. Ömrünün sonuna kadar bu görevde kalmış ve 93 yaşında Mısır’da vefat etmiştir. Cenaze namazını oğlu Abdullah kıldırmış ve Mukattam mevkiine defnedilmiştir. Mahkemelerin tanzimi, vergi toplanması gibi işlerde büyük başarıları görülmüştür. Kahire ile Kızıldeniz arasında 19 kilometrelik bir kanal açtırarak Hicaz bölgesine gemilerle yiyecek sevketmiştir. Fustat şehrinde ilk minareli camiyi yaptırmıştır. Bu camii aynı zamanda Afrika kıtasının da ilk camii ve medresesidir. Camiinin kıble duvarının sol köşesinde oğlu Abdullah b. Amr’ın kabri bulunmaktadır. Camiinin minareleri, İslam dünyasının ilk minareleridir. 1303 senesinde yaptırılan alçı mihrap, günümüze kadar intikal etmiştir. Zamanla harap olan camii Kavalalı Mehmet Ali Paşa’nın emri ile tamir ettirilmiştir. 20. asrın başlarında çok harap düşen camide sadece yılda bir defa namaz kılınabiliyordu.

Nil Nehri

Nil, 6.650 kilometre uzunluğundadır ve dünyanın en uzun nehridir. Havzası, Afrika kıtasının onda birini kaplar. Güneyden kuzeye doğru akar ve üç ana kolu vardır: Beyaz Nil, Mavi Nil ve Atbera Nehri. Nehrin en uzaktaki kaynağı, Brundi’de bulunan Doğu Afrika Göller Bölgesi’ndeki Kagera Nehri olarak doğar ve Tanzanya, Ruanda ve Uganda sınırlarını oluşturarak Victoria Gölü’ne katılır. Asıl Nil, bu gölden Victoria Nil’i olarak çıkar. Mısır’daki taşkınlara yol açan suyu ve bereketli çamuru Mavi Nil getirir. İskenderiye ve Dimyat’dan Akdeniz’e dökülür. Denize dökülen yer olan ağız kısmı yaklaşık olarak 300 kilometre uzunluğundadır. Mısır’daki Nil’in sulama amacıyla kullanılması çok eski bir geçmişe dayanır. 18. yüzyılda baraj ve kanalların yapımı ile daha geniş bir alanda ve sürekli sulama imkanı sağlanmıştır. Nil üzerinde bulunan Assuan Barajı, hem sulama hem de elektrik üretiminde Mısır için hayati bir önem taşımaktadır. Nil nehri taşımacılıkta da yoğun olarak kullanılmaktadır.

Seyyide Nefise Camii

Nefise; Hz. Peygamberin torunudur. Alime, hadisçi bir hanımdır. Ölümünden birkaç ay önce mescidin bulunduğu yere bir mezar kazdırıp günlerce içinde yatmıştır. Dünyaya düşkün olmaması, haramlardan çok sakınması, keremi ve cömertliliği ile meşhurdur. Ali’nin dördüncü göbekten torunudur. Mekke’de doğmuş Kahire’de vefat etmiştir. Bir dönem Medine’de ikamet etmiştir. Ümmi olmasına rağmen çok sayıda hadis öğrenmiş ve Kuran’ı ezberlemiştir.

Seyyide Zeynep ve Camii

Peygamberimizin torunu Ali ve Fatıma’nin kızıdır. Peygamberimizin vefatından yaklaşık 5 yıl kadar önce dünyaya gelmiştir. Zeynep; zeki, akl-ı selim sahibi, gayet düzgün ve edebi konuşan bir hanımdır. Annesi Fatıma  ve Esma binti Umeys’ten hadis rivayet etmiştir. Zeynep, 685 yılı civarında Mısır’da vefat etmiştir. Hz. Zeynep camii 1999 yılında yapılan bir ekleme ile cemaat kapasitesi iki katına çıkarılmıştır.

Ezher Külliyesi

Ezher 975 yılında kurulmuş İslami eğitim veren dünyanın en eski üniversitesidir. Öğrenci sayısı bir milyon civarındadır. İslam dünyasında, resmi olarak ilim adamı yetiştiren en muteber kuruluştur. Ezher; Fatimi Kahire’sindeki ilk camii ve ilk İslami ilimler okuluydu. Fatimi halife Muiz tarafından yaptırılmıştır. İbadete 972 yılında açılan camii, 989 yılında okul statüsü kazandı. Camiinin yanına öğrencilerin yaşayacağı bir külliye yapıldı. Osmanlı hakimiyetinde Ezher, İslam dünyasının en önemli mekanlarından biri haline geldi. Ezher’ de gerçekleştirilen pek çok genişleme ve restorasyon çalışmasının aşamalarının tümü bugün neredeyse görülebilmektedir. Orijinal camii, şu an kinden çok daha küçüktü. Yapıldığında avlunun üç tarafında Korint sütun başlıklı İslam öncesi kolonlarla taşıtılan revaklar yer almaktaydı. 1130 yıllarında dördüncü yöndekiler ile bir de kubbe eklenmiştir. İbadet alanı ile kıble duvarının iki köşesinde yer alan orijinal kubbeler ise bugün yoktur. İlk küçük tuğla minarenin yerine Memlük döneminde yeni ve daha büyük bir minare inşa edilmiştir. Bu minarenin de yerine yeni minareler yapılmış, ancak hepsi yıkılmıştır. 1510 yılında yine girişin yanına çift soğan kubbeli büyük bir minare yapılmıştır. Restorasyonlar dışında camiye yeni binalar da eklenmiştir. Bunlar arasında üç Memlük medresesi vardır: Girişin sağ yanında Taybars medresesi. , sol yanındaki Emir Akbuğa medresesi ve ibadet mekanının kuzeyinde yer alan Cevher Kankabay medresesi. Osmanlı döneminde de camii genişletilmiştir. İkisi günümüze kalan üç minare ile güney cephesindeki giriş kapısı bu dönemde eklenmiştir.

Hz. Hüseyin ve Camiisi

Peygamberimizin Fatıma’dan olan torunu hicretin dördüncü yılında dünyaya gelmiştir. Hüseyin, peygamberimize çok benziyordu. Peygamberimiz, Hasan ve Hüseyin’e çok düşkün olup onları çok severdi. Peygamberimiz, Hasan ve Hüseyin’in gönüllerince oynayıp eğlenmeleri için onlara eşlik eder, bir çocuk gibi onlarla oynardı. Hüseyin’in çocukluk yılları Peygamberimizin yanında geçmiştir. Peygamberimizin eğitiminden yetişip imanı yudumlaya yudumlaya büyüyen Hüseyin’in sonu da şehadet ikliminde gerçekleşmiştir. İnsanın hayatında Allah ve Resulunün hükmünden başka hiçbir hükmün geçerli olmayacağını derinden kavramış olan Hüseyin, bu gerçeğe gölge düşürenlere zerre kadar meyletmemiş, bilakis destansı bir tavırla onların önlerine dikilmiştir. Kerbela’da 57 yaşında şehit edilmiştir. Hz. Hüseyin camisinin minaresi Osmanlı döneminde yapıldı. Camii Fatımiler tarafından inşa edilmiş, Memlükler ve Osmanlılar tarafından restore edilmiş ve bazı bölümler genişletilmiştir.

Selahaddin Eyyubi Kalesi

Selehaddin Eyyubi, 1138 yılında Tikrit’de doğmuş, 1193 yılında Şam’da vefat etmiştir. Mısır ve Suriye sultanı olup, Eyyubi hanedanının kurucusudur. Hıttin muharebesi ile 1187 yılında Kudüs’ü Haçlı kuvvetlerinden alarak şehirde 88 yıl süren hristiyan egemenliğine son vermiş, akabinde üçüncü haçlı seferini etkisiz hale getirmiştir. En güçlü olduğu dönemde Mısır, Suriye, Irak, Hicaz ve Yemen egemenliği altındaydı. S. Eyyubi, askeri eğitimden çok dini ilimlere meraklıydı. 1171 yılında Mısır’da Şii Fatımi halifeliğine son vermiştir. Sünniliğe dönüldüğünü ve Bağdat’daki Abbasi halifeliğine bağlılığını ilan etmiştir S. Eyyubi, böylece Mısır’ın tek hakimi durumuna gelmiştir. Zamanla sahtekarlık, aklaksızlık ve gaddarlıktan uzak, cömert, erdemli ama kararlı bir hükümdar olarak ünlendi. O zamana değin iç çekişmeler ve yoğun rekabet yüzünden Haçlılara direnmekte güçlük çeken Müslümanların maddi ve manevi açıdan güçlenmesini sağladı.

Hıttin Savaşı

S. Eyyubi, yeni ya da gelişmiş askeri teknikler kullanmak yerine, çok sayıdaki düzensiz kuvvetleri birleştirip disiplin altına alarak askeri güç dengesini de kendi lehine çevirmeyi başardı. 1187 yılında bütün gücüyle Latin Haçlı Krallıklarına yöneldi. Bu arada mevcut Kudüs kralı ölmüştü. S. Eyyubi, yeni Kudüs kralı ve ordusunu Kuzey Filistin yakınlarında Hıttin’e kadar getirmeyi başardı. Hıttin, kuyuları ile ünlü bir yerdi. S. Eyyubi çok önceden kuyuları tutmuştu. Böylece Haçlılara bir damla su bırakmadı. Hıttin savaşında S. Eyyubi Haçlı ordusunu yendi. Haçlıların verdiği kayıpların büyüklüğü Müslümanların Kudüs Krallığının neredeyse tümünü ele geçirmesini sağladı. S. Eyyubi Haçlılara en büyük darbesini 88 yıl Frankların elinde kalan Kudüs’ü 1187 yılında teslim alarak indirdi. S. Eyyubi Kalesinin en büyük özelliği İslami Kahire denilen bölgeyi panografik açıdan izleme şansı sunmasıdır. Kahire kalesi, yapımına S. Eyyubi tarafından 12. Yüzyılda başlanmış ve Osmanlı döneminde bitirilmiştir. Kalenin bulunduğu tepenin yüksekliği 75 metre olup kaleden bakıldığında Mukatta tepelerinin bir bölümü görülmektedir.

Rufaiye Camii

Dünyada bir benzerine daha rastlanmayan kendine özgü mimari yapısı vardır. İhtişam ile ruhaniyet bir aradadır. Rufai tarikatının kurucusu İmam Rufai adına yapılmış olan bu cami uzun yıllar hem ibadethane hem de İslami ilimlerin okutulduğu bir fakülte olarak hizmet vermiştir. Rufai’nin kabri de buradadır. Ayrıca burada özel bir oda vardır ki inanılmaz bir akustiğe sahiptir. Tekbir getirildiğinde bu ses saniyeler boyunca sonsuza uzanıp gidiyor gibi bir his uyandırarak önce yükselip sonra yavaş yavaş azalarak yankılanan ilahi bir tınıya dönüşmektedir.

Han El-Halili Çarşısı

1382 yılında Memlük sultanının at bakıcısı tarafından kervansaray olarak inşa ettirilen ve Osmanlı döneminde bir ticaret merkezine dönüştürülen bir çarşıdır. Mısırlı yazar Necib Mahfuz’a Nobel ödülünü kazandıran Midak Sokağı adlı romanın ünlü sokağı da bu çarşıda bulunmaktadır.

Kavalalı Mehmet Ali Paşa Camii

Kahire Mehmet Ali Paşa Camii, Kahire Kalesi’nin de üzerine kurulduğu tepelerden birinde tüm Kahire’ye hakim bir konumda bulunur. Yapımına 1830 yılında Kavalalı Mehmet Ali Paşa döneminde başlanmış, 1848 yılında Mısır Hıdivi Abbas Hilmi Paşa döneminde tamamlanmıştır. Mimarı Boşnak Yusuf’tur. Mehmet Ali Paşa’nın Kahire’de yaptırdığı diğer eserler gibi camii, 18. yüzyılda İstanbul’da uygulanan barok ve rokoko üslubundadır.